Syndrom pierwszego

Obecnie wiele mówi się na temat walki z korupcją, co ma bezpośredni związek z wyborami w Polsce. Tymczasem narzędzie antykorupcyjne jest już w Polsce dostępne, tylko nikt z niego nie chce korzystać. Dwa lata temu został opracowany przez zespół ekspertów z Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji w Warszawie oraz z Akademii Jakości w Warszawie kompletny metodologiczny system, oparty na systemie zarządzania jakością ISO z serii 9001. Systemy zarządzania jakością są na świecie normą, natomiast w Polsce, zwłaszcza w instytucjach państwowych, ich wdrażanie wygląda jak bieg z przeszkodami. Projekt antykorupcyjny jest nakładką na ISO 9001:2000. Żeby go wdrożyć, trzeba najpierw wdrożyć ISO i spełnić 30 dodatkowych wymagań według konkretnych kryteriów międzynarodowych norm. Szczególną uwagę zwraca się na procesy decyzyjne, gdzie istotne kwestie rozstrzyga jedna osoba, bo ten obszar jest szczególnie korupcjogenny. Projekt dużą odpowiedzialność nakłada na szefa instytucji, który ma jasno określić i przestrzegać wymogów wobec kompetencji pracowników, dbać o ich rozwój i szkolenia, a także stale obserwować, czy zachowany jest podział ról i obowiązków. Wszystkie procesy muszą być dobrze udokumentowane. System jest nieustannym patrzeniem na ręce. Wykorzystywane są także kryteria innej międzynarodowej normy SA 8000 o odpowiedzialności społecznej, które przenikają i uzupełniają ISO 9001. Mimo akcji promocyjnej w polskich urzędach różnego szczebla żaden z nich nie wdrożył systemu, chociaż początkowy entuzjazm był duży. Według ekspertów jest to tzw. syndrom pierwszego –żaden z urzędów nie chce zacząć, gdyż wdrożenie systemu antykorupcyjnego byłoby znakiem, że korupcja w danym urzędzie istnieje. Rozumowanie to jest całkowicie błędne i krótkowzroczne. Pewną nadzieję na zmianę tendencji niosą głośne deklaracje, które padły w kampaniach wyborczych 2005.