Rentgen organizacji

W Polsce bardzo powoli budzi się zainteresowanie dla cieszącego się wielką popularnością w Europie programu EFQM. To program, który stanowi następny krok w zarządzaniu po wprowadzeniu ISO lub innych systemów, pozwala je zintegrować i obserwować, jak wpływają na wyniki firmy, również ekonomiczne. EFQM „o nie system zarządzania, a raczej polityczny model dotyczący dobrej praktyki. Jest wysublimowanym sposobem podnoszenia efektywności przedsiębiorstwa. Wdrożenie EFQM zaczyna się od samooceny przedsiębiorstwa. Ocena prowadzona jest na podstawie dziewięciu grup kryteriów. „Pięć z nich, czyli: przywództwo, polityka i strategia, pracownicy, partnerstwo i zasoby oraz proces, składa się na potencjał firmy”. W procesie oceny wykorzystuje się doświadczenia innych firm, które otrzymały Europejską Nagrodę Jakości, a model EFQM jest cały czas udoskonalany o nowe doświadczenia nowych przedsiębiorstw. Taka nauka na cudzych doświadczeniach (benchmarking) jest cennym źródłem pomysłów i stymulatorem dla kierownictwa. Najczęściej po pierwszych 6-9 miesiącach dostrzegalne są efekty zmian. W mniejszych firmach w benchmarkingu może pomóc firma konsultingowa – zarówno w przeprowadzeniu całej samooceny, jak również tylko w sprawdzeniu wyników. Niezbędna do tego jest tzw. baza najlepszych praktyk – prowadzi ją Europejska Fundacja Zarządzania Jakością. Fundacji zależy na jak najszerszym promowaniu programu, dlatego trzy lata temu wprowadziła trzystopniowy system zagradzania. Nagrodę najniższego poziomu dostaje firma, która angażuje się w doskonalenie jakości, np. wdrażając ISO 9000 i przystępując do wdrażania EFQM. Jest to nagroda „za dobre chęci”. Drugi poziom to uznanie za doskonalenie, jest bardziej zaawansowany. Przedsiębiorstwa oceniane są w całym systemie w skali 1000 punktów. Firma po uzyskaniu ISO ma 300 punktów w tej skali. Żeby otrzymać nagrodę drugiego stopnia, musi uzyskać co najmniej 400. W Europejskiej Nagrodzie Jakości, czyli trzecim stopniu, musi mieć co najmniej 550 punktów. W Polsce zainteresowanie ENJ jest na razie niewielkie. Specjaliści za taką sytuację, gorszą niż na Węgrzech, w Estonii, na Ukrainie czy w Turcji obwiniają instytucje rządowe, które wcale się tym nie interesują.