Im wcześniej, tym lepiej

Firma Roland Berger Strategy Consultants przeprowadziła badania wśród prezesów i wyższej kadry kierowniczej w firmach z pięciu krajów zachodniej Europy oraz wśród polskich przedsiębiorców z różnych branż, których dochody były powyżej 400 milionów złotych. Badano przede wszystkim kwestie restrukturyzacji w firmach. Wiadome jest, iż efekty działań podjętych niezwłocznie są zdecydowanie lepsze od tych podjętych po pewnym czasie. W sytuacji kryzysu ma to istotne znaczenie. Wśród polskich przedsiębiorców, którzy na rozpoznany kryzys zareagowali w ciągu 12 miesięcy, zadowolenie z efektów deklarowało 67 proc. z nich. Im dłuższa reakcja, tym poziom satysfakcji jest mniejszy. Stosowanie programu naprawczego po upływie roku od wykrycia błędu, wpłynęło na zadowolenie u 50 proc przedsiębiorstw. Badania wykazały, iż reakcja na kryzys wynika od jego fazy. Im mniej poważna, tym dłuższy żywot przedsiębiorstwa. W przypadku kryzysu strategicznego, związanego ze starzeniem się i dezaktualizacją strategii, przedsiębiorstwo może działać nawet 2-3 lata. Pogarszanie się finansów, daje zazwyczaj do jednego roku życia firmie. Kryzys płynnościowy firmy pozwala na jedyne 3-6 miesięcy manewrowania. Polskie firmy, w porównaniu do zachodnich sąsiadów, wolniej reagują we wczesnej fazie kryzysu. Zaledwie 1/5 działa prewencyjnie w fazie kryzysu strategicznego (na zachodzie ponad 1/3 firm). 23 proc. polskich firm podejmuje środki zaradcze dopiero w fazie kryzysu płynnościowego. Oznacza to, iż przedsiębiorstwa mają problem z wykryciem kryzysu na etapie strategicznym. Słaba wykrywalność wiąże się z brakiem narzędzi monitorowania sytuacji oraz diagnozami wyższej kadry kierowniczej firmy lub eksperta. Średni czas reakcji na kryzys w polskich przedsiębiorstwach wynosi 14 miesięcy. Dla porównania, w firmach zachodnich Europy okres ten wynosi 11 miesięcy. Krótszy czas notuje się na polskiej giełdzie spółek publicznych, a także tam, gdzie państwo jest mniejszościowym udziałowcem. Był on o 40-50 proc. krótszy. W wielu przypadkach jest to spowodowane presją związków zawodowych, które nie godzą się na redukcję kosztów i zatrudnienia. Również członkowie zarządów przesuwają trudne decyzje o restrukturyzacji w obawie o swoje stanowisko. To właśnie opóźnienie w podjęciu działań, a nie jakość programu naprawczego, często decyduje o tym, że na zmiany bywa już za późno.